Bugun...



Çorum ile Yozgat'ın Hattuşa savaşı! Hititlerin başkenti sahibini arıyor...

Hititlere 4500 yıl başkentlik yapmış Hattuşa antik kentinin bulunduğu Boğazkale ilçesi, geçen hafta, Çorum’dan alınıp Yozgat’a bağlanacağı iddiasıyla gündem oldu. Çorum Belediye Başkanı Halil İbrahim Aşgın “Çorum’u böldürmeyiz, Hattuşa’ya yan baktırmayız!” diyerek iddialara tepki gösterdi. Peki bu tartışma nereden çıktı? Hem tarafları dinledik hem de bölgede Hititlerin izini sürdük.

facebook-paylas
Tarih: 01-09-2019 15:33

Çorum ile Yozgat'ın Hattuşa savaşı! Hititlerin başkenti sahibini arıyor...

 

Ayçiçeği, tarlalarının arasından geçerek varılan Hattuşa Antik Kenti, bundan tam 185 yıl önce Fransız mimar Charles Texier tarafından keşfedilmişti. Texier, yalnızca bir antik kent değil, unutulmuş bir medeniyet olan Hititleri bulmuştu.

 

Kazılar, Müze-i Hümayun desteğiyle 1906’da başladı. Zamanın çivi yazısı uzmanı Hugo Winckler’in çabasıyla bulunan yerin Hitit başkenti Hattuşa olduğu tespit edildi. MÖ 1650-1200 yılları arasında hüküm sürmüş Hititler, Anadolu’nun en önemli medeniyetlerindendi.

 

O dönem için ileri bir şehircilik altyapısına sahiptiler. Ayrıca MÖ 1280’de Hititler ile Mısırlılar arasında yapılan ve tarihte bilinen ilk yazılı antlaşma olan Kadeş Antlaşması da burada imzalanmıştı.

 

Hattuşa, 1986’da UNESCO Dünya Miras Listesi’ne alındı. Kazılar Alman Arkeoloji Enstitüsü tarafından halen sürdürülüyor. Biz ziyaretçiler ise 12 lira ödeyerek bu kadim uygarlığın kalıntılarını gezebiliyoruz.

 

Antik kenti çevreleyen altı kilometrelik surlar içinde tapınakları, kraliyet konutları ve anıtsal kapıları görüp eski zamanları hayal edebiliyoruz. Anadolu bozkırlarının kalbinde, Yozgat’a 40, Çorum’a 80 kilometre uzaklıktaki bu büyüleyici yer, insanı gerçekten etkiliyor.‘Bu bir isyan, bir hak arama talebi’

Hattuşa’nın hemen aşağısındaysa 1300 nüfuslu, yeşil ve şirin Boğazkale ilçesi yer alıyor. Dünyanın en kadim medeniyetlerinden birine komşu olmakla iftihar ediyor gibi gözükmüyorlar.

 

Mütevazı kasabada daha ziyade hüzünlü bir hava var. Ortasında bir Hattuşa heykeli olan kent meydanı ıssız. En kalabalık köşe, ilçe sakinlerinin hararetli bir şekilde kâğıt oynadığı Hitit Kafe. Yanlarına ilişip bize Hattuşa ve Boğazkale’yi anlatmalarını rica ediyoruz.

 

Bu iş için aralarından İbrahim Bostanlı’yı seçiyorlar. Bostanlı’yı 1999-2004 yılları arasında belediye başkanı olarak da seçmişler. Bostanlı, “25-30 yıl önce buraya çok turist gelirdi ama son zamanlarda turist sayısında büyük azalma oldu. İlçedeki turistik işletmelerin çoğu kapandı.

 

Şu an sadece üç otel, üç restoran var. Onlar da kapanmak üzere. Nüfusumuz 5 binden bine düştü. Boğazkale’ye ülkesinde emekli olmuş, okuyan ve tarihi yerleri görmeyi seven insanlar gelirdi. Türkiye’de son 10 yılda yaşananlar bu insanları uzaklaştırdı.

 

Artık yabancı turist hiç görmüyoruz. Yerli turist Boğazkale’ye katkı sağlamıyor çünkü gelip gidiyorlar. İşletmelere uğramıyorlar” diye anlatıyor.

 

İlçenin Yozgat’a bağlanmasıyla ilgili iddialar hakkında şöyle diyor: “İsterseniz burayı Ankara’ya bağlayın, bir şey değişmez. Yozgat’la ilgili ‘Bakanları ve cumhurbaşkanı yardımcısı var, arkası sağlam’ deniyor. Boğazkale başka bir ülkenin ilçesi mi ki şimdi destek verilmiyor?

 

İl sınırları değişirse hizmet alır söylemi çirkin. Sandık konsa Yozgat’ı isteyeceğimizi zannetmiyorum. Boğazkaleli Çorumlu olmaktan gurur duyar. Bu bir hak arayışı. Bir isyanın sesli ve çaresiz dile getirilişi. Geleceğin turizminin kültür turizmi olduğunu göremiyoruz. Hititlerin başkenti Hattuşa ve Boğazkale aslında sahipsiz ve sahibini arıyor.”

 

94 yıl sonra bir eve kavuşan sfenksler

Boğazkale’nin, tarihi medeniyete komşu olduğuna dair tek emare Boğazköy Müzesi. 1966’da açılan ve 2011’de yenilenen ufak müzede Hattuşa kazılarında açığa çıkarılan eserler sergileniyor; çivi yazılı tabletler, seramik eserler, mühürler, madeni alet ve vazolar... Ancak müzenin kuşkusuz yıldızı, sizi girişte karşılayan ‘Boğazkale Sfenksleri.’ Bu haşmetli iki sfenksin duygusal bir hikâyesi var.

 

Alman arkeologlar, 1907’de Boğazkale bölgesinde yaptıkları kazılarda Hitit Kraliyet Arşivi’ne ait 10 bin 400 tablet ve iki sfenks buluyor. Bu tablet ve sfenksler 1917’de Alman kazı ekibi tarafından restorasyon için ve iade edilmek şartıyla Berlin’e götürülüyor. Onarılan 3 bin tablet ve sfenkslerden biri 1924’te iade ediliyor. Ancak ikinci sfenks gelmiyor.

 

 

Berlin Pergamon Müzesi’nde kalıyor. Uzun uğraşlar sonunda ancak 2011’de geri alınabiliyor ve eşine kavuşup tam 94 yıl sonra birlikte doğdukları topraklara dönüyor. İşte şimdi Boğazköy Müzesi’nde yan yana, huzurlu bir biçimde ziyaretçileri karşılıyorlar. Müzeyi geçen yıl 45 bin kişi gezmiş.

 

Boğazkale’den ayrılıp bağlı olduğu Çorum’a gidiyoruz. Çevresindeki veya merkezindeki özgün Anadolu yapısı bozulmamış. Eski saat kulesinin bulunduğu meydan kalabalık. Meşhur leblebilerinin satıldığı çarşılar hareketli. Çorum bölgesinin tarihi Hititlerden de eskiye, MÖ 6 bin yıl öncesindeki Kalkolitik Çağ’a kadar gidiyor. Daha sonra sırasıyla Hattiler, Hititler, Frigler, Romalılar, Selçuklular ve Osmanlılara ev sahipliği yapmış.

 

Tüm bu medeniyetlerin izlerini görebileceğiniz adres Çorum Müzesi. 1968’de açılan müzede bu çağlardan kalma yüzlerce eser sergileniyor. En çok ziyaretçi çeken durakları Hititlerden kalma ‘Hüseyindede Vazosu’ ve ‘Kral Tuthaliya’nın Kılıcı’. Vazo, Hititler döneminde dini ayinlerde kullanılıyormuş.

 

Kılıçsa 1991 yılında bulunmuş. 3 bin 500 yaşındaki yazıtlı kılıç bir Hitit kralı tarafından fırtına tanrısına adak olarak sunulmuş. Müze içinde de Hattilerden kalma küp mezarları ve prenses kalıntısını da kaçırmayın! Çıkışta müzenin geniş bahçesindeki dev küpler arasında keyifli bir yürüyüş yapabilirsiniz.

 

Bu arada müzenin binası da bir tarihi eser. 1914’te ‘Emraz-ı Umumiye Hastanesi’ olarak inşa edilen yapı, daha sonra bir eğitim merkezine dönüştürülmüş. Uzun süre okul olarak kullanıldıktan sonra 1986’da müze yapılmak üzere Kültür Bakanlığı’na devredilmiş. Ancak 1988’de binada yangın çıkmış. Restorasyondan sonra 2003’te Çorum Müzesi olarak şehre dönmüş.

 

Çorum’un değeri leblebi değil, Hititler’

Kentte Hitit uygarlığıyla alakalı başka iz görmek zor. Boğazkale’nin Yozgat’a bağlanabileceği iddiasını gündeme taşıyan gazeteci Mehmet Yolyapar, Çorumluların Hitit uygarlığına yeteri kadar sahip çıkmadığı görüşünde: “Hititlerin üç şehri var. Hattuşa idari, Alacahöyük dini, Şappinuva da ticari başkent. Bu üçü birbirinden ayrılmaz parçalar ve aynı ilin sınırları içinde olmalılar. Yani Boğazkale de Çorum’un ayrılmaz bir parçası olmalı ama son zamanlarda esnafı sıkıntılı bir süreç geçiriyor. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay’ın Yozgatlı olması sebebiyle bir ortamda böyle bir fikir ortaya çıkıyor.

 

 

Yozgatlılar, doğalgaz bağlatmak ve yüksekokul yaptırmak teklifinde de bulunmuş. Bunun üzerine “Aklınızdan bile geçirmeyin!” diye harekete geçtik ve Çorumluları uyardık. Çorum’un en değerli markası leblebi değil, Hititler.” Nabzını yokladığımız halk da “Bizim gündemimizde böyle bir tartışma yok. Hattuşa Çorum’undur. Kaldı ki köy Yozgat’a bağlansa bile eserleri Çorum’da kalır” diyor.




Kaynak: ÇORUM OLAY

Bu haber 777 defa okunmuştur.


Etiketler :

FACEBOOK YORUM
Yorum

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER GÜNDEM Haberleri

ÇOK OKUNAN HABERLER
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Alanyaspor 7 4 1 2 13 8 14 +5
2 Sivasspor 7 3 1 3 12 7 12 +5
3 Trabzonspor 7 3 1 3 13 9 12 +4
4 Konyaspor 7 3 1 3 10 6 12 +4
5 Fenerbahçe 7 3 2 2 11 7 11 +4
6 İstanbul Başakşehir 7 3 2 2 12 9 11 +3
7 Antalyaspor 7 3 2 2 9 9 11 0
8 Gaziantep FK 7 3 2 2 12 13 11 -1
9 Yeni Malatyaspor 7 3 3 1 16 10 10 +6
10 Galatasaray 7 2 1 4 6 6 10 0
11 Göztepe 7 2 2 3 6 5 9 +1
12 Beşiktaş 7 2 3 2 10 12 8 -2
13 Denizlispor 7 2 3 2 6 8 8 -2
14 Çaykur Rizespor 7 2 3 2 6 11 8 -5
15 MKE Ankaragücü 7 2 3 2 6 11 8 -5
16 Kasımpaşa 7 2 4 1 7 11 7 -4
17 Gençlerbirliği 7 0 4 3 6 12 3 -6
18 Kayserispor 7 0 4 3 7 14 3 -7
Takım O G M B A Y P AV
1 Ümraniyespor 7 4 1 2 13 8 14 +5
2 Hatayspor 7 4 1 2 10 5 14 +5
3 Balıkesirspor 7 4 2 1 11 8 13 +3
4 Akhisarspor 7 4 2 1 9 6 13 +3
5 Fatih Karagümrük 7 3 1 3 12 8 12 +4
6 Altay 7 3 1 3 11 9 12 +2
7 Bursaspor 7 4 3 0 11 11 12 0
8 Keçiörengücü 7 2 0 5 5 3 11 +2
9 İstanbulspor 7 2 1 4 12 11 10 +1
10 BB Erzurumspor 7 3 3 1 7 7 10 0
11 Adana Demirspor 7 2 1 4 8 4 10 +4
12 Osmanlıspor FK 7 3 3 1 9 10 10 -1
13 Menemenspor 7 2 4 1 5 11 7 -6
14 Adanaspor 7 1 3 3 10 12 6 -2
15 Altınordu 7 1 4 2 8 9 5 -1
16 Giresunspor 7 1 4 2 6 13 5 -7
17 Boluspor 7 0 5 2 5 11 2 -6
18 Eskişehirspor 7 1 5 1 8 14 2 -6
Takım O G M B A Y P AV
1 Manisa FK 6 5 0 1 20 6 16 +14
2 Samsunspor 6 4 0 2 14 4 14 +10
3 Yeni Çorumspor 6 4 2 0 6 5 12 +1
4 Tarsus İdman Yurdu 6 4 2 0 8 9 12 -1
5 Hekimoğlu Trabzon 6 3 1 2 13 10 11 +3
6 Afjet Afyonspor 6 3 2 1 11 5 10 +6
7 Pendikspor 6 3 2 1 8 6 10 +2
8 Zonguldak Kömürspor 6 3 2 1 6 4 10 +2
9 Kırklarelispor 6 2 1 3 6 8 9 -2
10 Sarıyer 6 2 2 2 3 5 8 -2
11 İnegölspor 6 2 3 1 6 5 7 +1
12 Gümüşhanespor 6 2 3 1 7 9 7 -2
13 Sancaktepe Bld 6 2 4 0 7 7 6 0
14 1922 Konyaspor 6 2 4 0 5 8 6 -3
15 Başkent Akademi FK 6 1 3 2 8 9 5 -1
16 Hacettepe Spor 6 1 4 1 3 14 4 -11
17 Amed Sportif 6 0 3 3 2 7 3 -5
18 Şanlıurfaspor 6 0 5 1 0 12 11 -12
Takım O G M B A Y P AV
1 Artvin Hopaspor 6 4 0 2 10 4 14 +6
2 Karaköprü Belediyespor 6 4 0 2 6 1 14 +5
3 Serik Belediyespor 6 4 1 1 12 6 13 +6
4 24 Erzincanspor 6 3 1 2 9 4 11 +5
5 Çatalcaspor 6 3 1 2 8 5 11 +3
6 Şile Yıldızspor 6 3 2 1 6 4 10 +2
7 Buca FK 6 3 2 1 9 8 10 +1
8 Düzcespor 6 2 2 2 4 4 8 0
9 Kızılcabölükspor 6 2 2 2 8 9 8 -1
10 68 Aksaray Belediyespor 6 2 3 1 5 5 7 0
11 Yeni Orduspor 6 1 1 4 2 3 7 -1
12 Çankaya FK 6 2 3 1 4 6 7 -2
13 Sultanbeyli Bld. 6 1 2 3 4 6 6 -2
14 Yomraspor 6 1 2 3 2 4 6 -2
15 Silivrispor 6 1 3 2 4 5 5 -1
16 Erzin Spor Kulübü 6 1 3 2 3 7 5 -4
17 Tokatspor 6 0 5 1 4 10 1 -6
18 Manisaspor 6 0 4 2 1 10 4 -9
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 18/10/2019 Galatasaray vs Sivasspor
 19/10/2019 Antalyaspor vs Gençlerbirliği
 19/10/2019 İstanbul Başakşehir vs Göztepe
 19/10/2019 Trabzonspor vs Gaziantep FK
 19/10/2019 MKE Ankaragücü vs Beşiktaş
 20/10/2019 Kayserispor vs Kasımpaşa
 20/10/2019 Alanyaspor vs Çaykur Rizespor
 20/10/2019 Denizlispor vs Fenerbahçe
 21/10/2019 Konyaspor vs Yeni Malatyaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 18/10/2019 Akhisarspor vs Eskişehirspor
 19/10/2019 Hatayspor vs Adana Demirspor
 19/10/2019 Bursaspor vs Ümraniyespor
 19/10/2019 Menemenspor vs BB Erzurumspor
 20/10/2019 Keçiörengücü vs Balıkesirspor
 20/10/2019 Boluspor vs Giresunspor
 20/10/2019 Adanaspor vs İstanbulspor
 20/10/2019 Altınordu vs Altay
 21/10/2019 Fatih Karagümrük vs Osmanlıspor FK
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 09/10/2019 Bayburt Özel İdare Spor vs Bodrumspor
 09/10/2019 Elazığspor vs Kardemir Karabükspor
 09/10/2019 Van Spor vs Uşak Spor
 09/10/2019 Etimesgut Belediyespor vs Ankara Demirspor
 09/10/2019 Kastamonuspor 1966 vs Kahramanmaraşspor
 09/10/2019 Kırşehir Belediyespor vs Bandırmaspor
 09/10/2019 Eyüpspor vs Ergene Velimeşe
 09/10/2019 Tuzlaspor vs Niğde Anadolu FK
 09/10/2019 Sakaryaspor vs Sivas Belediyespor
 13/10/2019 Niğde Anadolu FK - Kırşehir Belediyespor Niğde Anadolu FK ligdeki son 6 maçında hiç kazanamadı  Kırşehir Belediyespor yenilmez
 13/10/2019 Bandırmaspor - Sakaryaspor Sakaryaspor ligdeki son 6 maçında hiç kazanamadı  Bandırmaspor yenilmez
 13/10/2019 Bandırmaspor - Sakaryaspor Bandırmaspor ligdeki son 6 maçında hiç kaybetmedi  Bandırmaspor yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 09/10/2019 Karaköprü Belediyespor vs Kızılcabölükspor
 09/10/2019 Yeni Orduspor vs Tokatspor
 09/10/2019 Çankaya FK vs Manisaspor
 09/10/2019 Düzcespor vs Sultanbeyli Bld.
 09/10/2019 Erzin Spor vs 68 Aksaray Belediyespor
 09/10/2019 Serik Belediyespor vs Artvin Hopaspor
 09/10/2019 Silivrispor vs Yomraspor
 09/10/2019 Şile Yıldızspor vs 24 Erzincanspor
 09/10/2019 Buca FK vs Çatalcaspor
 13/10/2019 Tokatspor - Serik Belediyespor Tokatspor ligdeki son 6 maçında hiç kazanamadı  Serik Belediyespor yenilmez
 13/10/2019 Manisaspor - Erzin Spor Manisaspor ligdeki son 6 maçında hiç kazanamadı  Erzin Spor yenilmez
 13/10/2019 Manisaspor - Erzin Spor Erzin Spor ligdeki son 5 maçında hiç kazanamadı  Manisaspor yenilmez
SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VİDEOLAR
HABER ARŞİVİ
HAVA DURUMU
YAZARLAR
resmi ilanlar
GAZETEMİZ

Henüz anket oluşturulmamış.
NAMAZ VAKİTLERİ
GÜNLÜK BURÇ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YUKARI YUKARI